S
teunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting

franÁais

Feiten en cijfers

 

Is er werkelijk een digitale kloof?

Laatste aanpassing : 26/10/2017

Ja. Cijfers bevestigen dat in BelgiŽ nog steeds een digitale kloof bestaat en dat deze een weerspiegeling is van de sociale ongelijkheid. Er is een groot verschil merkbaar in internetgebruik en PC-bezit volgens opleidingsniveau, activiteitsstatus, leeftijd en geslacht. Het is wel positief dat deze kloof kleiner lijkt te worden.

Toelichting:

Volgens de ICT-enquÍte uit 2016, heeft 10 % van de Belgische bevolking tussen 16 en 74 jaar nog nooit een computer gebruikt en heeft 11 % nog nooit op het internet gesurft.

Een computer is in 82 % van de Belgische gezinnen (met minstens ťťn persoon tussen 16 en 74 jaar) aanwezig. In 2006 was dit slechts 57 %. Ook bij het gebruik van internet merken we een stijging: in 2016 heeft 85 % van de Belgische huishoudens een internetverbinding. In 2006 bedroeg dit 54 %.

De digitale kloof hangt duidelijk samen met de arbeidssituatie, het opleidingsniveau en de leeftijd.

Zo heeft 18 % van de werklozen nog nooit gesurft (in 2006: 41 %), tegenover 4 % van de loontrekkenden (2006: 20 %) en 4 % zelfstandigen (2006: 20 %). Studenten daarentegen zijn bijna allemaal al eens op het internet geweest (99 %). 27 % van diegenen die niet studeren, werken of werkzoekend zijn, is nooit op het internet geweest (2006: 67 %).

Het opleidingsniveau speelt ook een rol: 25 % van de laaggeschoolden heeft nog nooit internet gebruikt tegenover slechts 1 % van de hooggeschoolden.

De digitale kloof neemt ook toe met de leeftijd: 36 % van de bevolking tussen 65 en 74 jaar is nog nooit op het internet geweest, tegenover 1 % van de 16 tot 24-jarigen.

Als we kijken naar het relatief aantal mannen en vrouwen dat nog nooit een computer gebruikt heeft, zien we het verschil tussen beide geslachten toenemen met de leeftijd. 19 % van de mannen tussen de 55 en 74 jaar en 29 % van de vrouwen uit dezelfde leeftijdscategorie gebruikt nooit een computer. Het internet is een nobele onbekende voor 21 % van de mannen en 30 % van de vrouwen tussen de 55 en 74 jaar. Er is ook een verschil tussen beide geslachten als we het opleidingsniveau bekijken: bij laag en gemiddeld opleidingsniveau scoren mannen beter zowel op het vlak van computergebruik als dat van internetgebruik.

Van de 15 % huishoudens die geen internet hebben, vindt 42 % dit niet nodig. 11 % vermeldt daarnaast als reden het feit dat ze elders toegang hebben tot het internet. Voor 25 % van die huishoudens zijn de uitrustingskosten te hoog, voor 20 % zijn de verbindingskosten te hoog. 29 % heeft geen toegang omdat de nodige ICT-vaardigheid ontbreekt.

Het percentage van de bevolking dat nog nooit een computer heeft gebruikt, ligt iets hoger in WalloniŽ (12 %) dan in de rest van het land (in Vlaanderen 10 % en in Brussel 9 %).  79 % van de Waalse gezinnen beschikt thuis over een PC. Ook het percentage van de bevolking dat nog nooit op het internet heeft gesurft ligt in WalloniŽ hoger dan in de rest van het land. De Waalse gezinnen zijn ook minder vaak aangesloten op het internet. Sinds de laatste jaren zijn de verschillen tussen de drie gewesten echter aanzienlijk verminderd.

BelgiŽ bevindt zich in 2015 met 82 % in de Europese middenmoot wat betreft beschikbaarheid van een computer. In Frankrijk beschikt 82 % van de huishoudens over een computer.  Duitsland met 91 %, Luxemburg met 95 % en Nederland met 96 % doen het beter.  Nederland is trouwens de beste leerling uit de Europese klas.
Wat betreft internettoegang, zit BelgiŽ
in 2016 met 85 % rond het gemiddelde van de EU-28 (= 85 %).  In Frankrijk ligt het percentage huishoudens met thuis toegang op internet op 86 %, in Duitsland op 92 %. Nederland en Luxemburg zijn beide Europese koploper met  97 %.

Uit de meest recente cijfers van de EU-SILC enquÍte die het armoederisico becijfert bij de Belgische bevolking blijkt dat in 2016 3 % van de bevolking over onvoldoende middelen beschikte om een pc aan te schaffen. Bij personen onder de armoedegrens stijgt dit percentage tot 13 %.

Voor een overzicht van de ontwikkeling van de informatiemaatschappij in BelgiŽ, met ook gegevens over de digitale kloof, verwijzen we naar : Federale Overheidsdienst Economie, K.M.O., Middenstand en Energie, Barometer van de informatiemaatschappij 2017, 2017.

 

Tabel 12a: Percentage huishoudens (met minstens 1 persoon tussen 16 en 74 jaar) met een PC thuis, volgens gezinssamenstelling en bevolkingsdichtheid, BelgiŽ en gewesten, 2014-2015

  BelgiŽ Brussels Hoofdstedelijk Gewest Vlaams Gewest Waals Gewest  
  2014 2015 2014 2015 2014 2015 2014 2015
Alle huishoudens 84 82 83 80 86 84 79 79
                 
Gezinssamenstelling                
ťťn volwassene zonder kinderen 70 65 75 70 73 68 63 58
ťťoudergezin 91 85 - - - - -  
twee volwassenen zonder kinderen 83 82 - - 85 82 77 81
twee volwassenen met kinderen 95 96 - - 98 98 92 95
drie of meer volwassenen zonder kinderen 94 95 - - 96 96 92 94
drie of meer volwassenen met kinderen 96 95 - - 98 95 - -
                 
huishoudens zonder kinderen 79 77 80 77 83 80 74 73
huishoudens met kinderen 95 95 93 90 97 96 92 94
                 
Bevolkingsdichtheid                
in dichtbevolkt gebied 83 82 83 80 86 85 76 77
in middelmatig bevolkt gebied 86 83 - - 87 83 83 82
in dunbevolkt gebied 77 78 - - - - 77 78

bron: Statbel (Algemene Directie Statistiek - Statistics Belgium), ICT gebruik in huishoudens

Tabel 12b: Percentage van de bevolking (tussen 16 en 74 jaar) dat tijdens de laatste drie maanden de computer heeft gebruikt, naar leeftijd, geslacht, opleidingsniveau en sociale status, BelgiŽ en gewesten, 2015-2016

  BelgiŽ Brussels Hoofdstedelijk Gewest Vlaams Gewest Waals Gewest
  2015 2016 2015 2016 2015 2016 2015 2016
Totaal 84 85 85 85 85 86 82 82
Man 85 87 83 85 86 88 84 84
Vrouw 84 83 88 85 85 84 81 80
                 
Leeftijd                
16-24 jaar 96 96 - - 96 98 96 -
25-34 jaar 94 92 94 94 95 93 92 89
35-44 jaar 93 93 89 89 94 93 92 94
45-54 jaar 87 86 - - 88 89 87 81
55-64 jaar 75 77 - - 79 80 68 74
65-74 jaar 55 60 - - 56 63 53 54
                 
Opleidingsniveau                
hoog 96 97 95 96 98 99 93 94
gemiddeld 90 88 90 89 91 89 88 86
laag 66 68 69 - 65 69 67 67
                 
Leeftijd en geslacht                
mannen 16-24 jaar 95 96 - - 95 - 96 -
mannen 25-54 jaar 90 90 84 91 91 91 89 88
mannen 55-74 jaar 71 76 - - 73 79 68 72
vrouwen 16-24 jaar 96 97 - - 96 - 96 -
vrouwen 25-54 jaar 93 90 94 87 93 92 91 88
vrouwen 55-74 jaar 63 65 - - 66 66 57 59
                 
Geslacht en opleiding                
mannen met hogere opleiding 97 97 - 96 98 98 94 94
vrouwen met hogere opleiding 96 97 - 96 98 99 93 94
mannen met gemiddelde opleiding 90 91 - - 90 91 89 90
vrouwen met gemiddelde opleiding 90 86 - - 92 87 87 83
mannen met lage opleiding 69 71 - - 68 74 70 69
vrouwen met lage opleiding 64 65 - - 62 64 63 65
                 
Sociale status                
student 97 98 - - 97 - 98 -
loontrekkend 93 93 91 90 94 94 92 92
zelfstandig 95 91 - - 97 92 - -
werkloos 80 80 - - 79 - 80 -
inactief 63 67 71 70 63 69 62 62

bron: Statbel (Algemene Directie Statistiek - Statistics Belgium), ICT gebruik in huishoudens

 

Tabel 12c: Percentage van de bevolking (tussen 16 en 74 jaar) dat nog nooit de computer heeft gebruikt, naar leeftijd, geslacht, opleidingsniveau en sociale status, BelgiŽ en gewesten, 2015-2016

  BelgiŽ Brussels Hoofdstedelijk Gewest Vlaams Gewest Waals Gewest
  2015 2016 2015 2016 2015 2016 2015 2016
Totaal 11 10 10 9 11 10 12 12
Man 10 9 11 10 10 7 9 11
Vrouw 12 12 8 8 12 12 14 13
                 
Leeftijd                
16-24 jaar 2 0 - - 1 0 2 -
25-34 jaar 2 3 1 - 2 3 3 4
35-44 jaar 3 4 6 - 3 4 3 2
45-54 jaar 9 8 - - 10 7 7 11
55-64 jaar 19 17 - - 17 15 22 20
65-74 jaar 39 33 - - 39 31 41 37
                 
Opleidingsniveau                
hoog 2 1 2 1 1 0 3 2
gemiddeld 6 7 6 3 6 6 7 8
laag 27 24 22 - 29 24 25 25
                 
Leeftijd en geslacht                
mannen 16-24 jaar 1 1 - - 0 - 2 -
mannen 25-54 jaar 5 5 9 4 5 5 4 6
mannen 55-74 jaar 24 19 - - 24 15 24 23
vrouwen 16-24 jaar 3 0 - - 2 - 2 -
vrouwen 25-54 jaar 4 5 2 8 5 5 4 5
vrouwen 55-74 jaar 31 29 - - 29 29 35 31
                 
Geslacht en opleiding                
mannen met hogere opleiding 1 1 - 1 0 0 1 1
vrouwen met hogere opleiding 2 1 - 1 1 0 4 2
mannen met gemiddelde opleiding 6 5 - - 6 5 5 6
vrouwen met gemiddelde opleiding 6 8 - - 6 8 8 10
mannen met lage opleiding 24 21 - - 25 18 21 24
vrouwen met lage opleiding 30 28 - - 33 31 29 25
                 
Sociale status                
student 1 0 - - 0 - 1 -
loontrekkend 4 3 5 4 3 3 3 4
zelfstandig 3 4 - - 2 2 - -
werkloos 15 13 - - 18 - 12 -
inactief 29 26 21 18 31 25 28 29

bron: Statbel (Algemene Directie Statistiek - Statistics Belgium), ICT gebruik in huishoudens

 

Tabel 12d: Percentage huishoudens (met minstens 1 persoon tussen 16 en 74 jaar) dat over een computer beschikt, BelgiŽ, EU-28 en individuele landen, 2010-2015*

  2010 2011 2012 2013 2015
EU-28

74

76

78

80

82

BelgiŽ

77

79

80

82

82

Denemarken

88

90

92

93

92

Duitsland

86

87

87

89

91

Finland

82

85

88

89

89

Frankrijk

76

78

81

82

82

Griekenland

53

57

57

60

69

Ierland

76

81

83

84

84

Italie

65

66

67

71

73

Luxemburg

90

92

92

94

95

Nederland

92

94

95

95

96

Oostenrijk

76

78

81

81

82

Portugal

59

64

66

67

71

Spanje

67

70

73

73

76

Verenigd Koninkrijk

83

85

87

88

90

Zweden

90

92

92

92

88

*gegevens voor 2014 zijn niet beschikbaar
bron: Eurostat, Statistieken over de informatiemaatschappij

 

Tabel 12e: Percentage van de bevolking (tussen 16 en 74 jaar) dat tijdens de laatste 3 maanden internet heeft gebruikt, naar leeftijd, geslacht, opleidingsniveau en sociale status, BelgiŽ en gewesten, 2015-2016

  BelgiŽ Brussels Hoofdstedelijk Gewest Vlaams Gewest Waals Gewest
  2015 2016 2015 2016 2015 2016 2015 2016
Totaal 85 87 86 89 86 88 83 83
Man 86 88 84 89 87 89 85 85
Vrouw 84 85 87 89 85 87 82 82
                 
Leeftijd                
16-24 jaar 98 98 - - 99 98 98 -
25-34 jaar 96 95 93 - 98 97 94 91
35-44 jaar 94 94 89 - 95 94 94 95
45-54 jaar 87 88 - - 87 90 87 84
55-64 jaar 75 78 - - 77 81 68 74
65-74 jaar 53 61 - - 55 63 50 53
                 
Opleidingsniveau                
hoog 97 98 95 98 99 99 94 96
gemiddeld 91 90 90 93 92 90 89 87
laag 67 71 70 - 65 72 67 68
                 
Leeftijd en geslacht                
mannen 16-24 jaar 98 98 - - 99 - 97 -
mannen 25-54 jaar 91 91 87 96 92 92 91 87
mannen 55-74 jaar 70 76 - - 71 80 66 73
vrouwen 16-24 jaar 98 98 - - 98 - 98 -
vrouwen 25-54 jaar 93 94 92 92 94 95 92 92
vrouwen 55-74 jaar 62 65 - - 64 67 56 58
                 
Geslacht en opleiding                
mannen met hogere opleiding 97 98 - 98 99 98 96 97
vrouwen met hogere opleiding 97 98 - 98 98 100 93 95
mannen met gemiddelde opleiding 90 91 - - 91 91 89 89
vrouwen met gemiddelde opleiding 91 88 - - 92 89 89 85
mannen met lage opleiding 70 73 - - 69 76 72 69
vrouwen met lage opleiding 63 69 - - 61 69 63 67
                 
Sociale status                
student 99 99 - - 100 - 99 -
loontrekkend 94 95 91 96 95 95 93 94
zelfstandig 95 93 - - 97 94 - -
werkloos 80 79 - - 79 - 82 -
inactief 63 69 72 77 62 71 62 62

bron: Statbel (Algemene Directie Statistiek - Statistics Belgium), ICT gebruik in huishoudens

 

Tabel 12f: Percentage van de bevolking (tussen 16 en 74 jaar) dat nog nooit internet heeft gebruikt, naar leeftijd, geslacht, opleidingsniveau en sociale status, BelgiŽ en gewesten, 2015-2016

  BelgiŽ Brussels Hoofdstedelijk Gewest Vlaams Gewest Waals Gewest
  2015 2016 2015 2016 2015 2016 2015 2016
Totaal 13 11 12 9 12 10 14 14
Man 12 10 12 9 11 9 12 13
Vrouw 14 12 12 8 13 12 16 15
                 
Leeftijd                
16-24 jaar 1 1 - - 1 0 1 -
25-34 jaar 3 3 6 - 2 1 4 6
35-44 jaar 3 4 7 - 3 5 3 4
45-54 jaar 11 10 - - 11 9 10 12
55-64 jaar 21 19 - - 19 17 27 21
65-74 jaar 44 36 - - 42 33 46 42
                 
Opleidingsniveau                
hoog 2 1 3 1 1 0 4 3
gemiddeld 7 8 8 6 7 7 9 10
laag 29 25 27 - 31 25 28 27
                 
Leeftijd en geslacht                
mannen 16-24 jaar 1 1 - - 1 - 0 -
mannen 25-54 jaar 6 7 9 2 6 6 6 9
mannen 55-74 jaar 27 21 - - 26 18 29 24
vrouwen 16-24 jaar 2 1 - - 2 - 1 -
vrouwen 25-54 jaar 6 5 8 7 5 4 6 6
vrouwen 55-74 jaar 34 30 - - 31 30 40 35
                 
Geslacht en opleiding                
mannen met hogere opleiding 1 1 - 1 0 1 2 2
vrouwen met hogere opleiding 3 1 - 1 1 0 5 3
mannen met gemiddelde opleiding 8 6 - - 7 6 9 7
vrouwen met gemiddelde opleiding 7 10 - - 7 9 8 13
mannen met lage opleiding 26 24 - - 27 22 23 27
vrouwen met lage opleiding 33 27 - - 35 29 33 27
                 
Sociale status                
student 1 0 - - 0 - 1 -
loontrekkend 4 4 7 4 4 4 5 4
zelfstandig 4 4 - - 3 2 - -
werkloos 16 18 - - 18 - 13 -
inactief 32 27 26 18 34 26 32 32

bron: Statbel (Algemene Directie Statistiek - Statistics Belgium), ICT gebruik in huishoudens

 

Tabel 12g: Percentage huishoudens (met minstens 1 persoon tussen 16 en 74 jaar) met een internetconnectie thuis, volgens gezinssamenstelling en bevolkingsdichtheid, BelgiŽ en gewesten, 2015-2016

  BelgiŽ Brussels Hoofdstedelijk Gewest Vlaams Gewest Waals Gewest
  2015 2016 2015 2016 2015 2016 2015 2016
Alle huishoudens 82 85 80 88 84 86 79 81
                 
Gezinssamenstelling                
ťťn volwassene zonder kinderen 65 70 69 82 69 71 57 63
ťťnoudergezin 86 89 - - - - - -
twee volwassenen zonder kinderen 81 86 - - 81 86 79 82
twee volwassenen met kinderen 97 96 - - 98 97 96 94
drie of meer volwassenen zonder kinderen 95 95 - - 95 96 94 96
drie of meer volwassenen met kinderen 96 97 - - 96 - - -
                 
huishoudens zonder kinderen 77 81 78 86 79 83 72 76
huishoudens met kinderen 95 95 88 94 97 97 94 93
                 
Bevolkingsdichtheid                
in dichtbevolkt gebied 82 84 80 88 85 86 77 77
in middelmatig bevolkt gebied 82 86 - - 83 87 81 85
in dunbevolkt gebied 78 86 - - - - 78 86

bron: Statbel (Algemene Directie Statistiek - Statistics Belgium), ICT gebruik in huishoudens

 

Tabel 12h: Percentage huishoudens (met minstens 1 persoon tussen 16 en 74 jaar) met een internetconnectie thuis, BelgiŽ, EU-28 en individuele landen, 2011-2016

  2011 2012 2013 2014 2015 2016
EU-28 73 76 79 81 83 85
BelgiŽ 77 78 80 83 82 85
Denemarken 90 92 93 93 92 94
Duitsland 83 85 88 89 90 92
Finland 84 87 89 90 90 92
Frankrijk 76 80 82 83 83 86
Griekenland 50 54 56 66 68 69
Ierland 78 81 82 82 85 87
Italie 62 63 69 73 75 79
Luxemburg 91 93 94 96 97 97
Nederland 94 94 95 96 96 97
Oostenrijk 75 79 81 81 82 85
Portugal 58 61 62 65 70 74
Spanje 63 67 70 74 79 82
Verenigd Koninkrijk 83 87 88 90 91 93
Zweden 91 92 93 90 91 94(b)

(b) onderbroken reeks
bron:
Eurostat, Statistieken over de informatiemaatschappij

 

Tabel 12i: Redenen om thuis geen internet te hebben, percentage van de Belgische huishoudens met minstens ťťn persoon tussen 16 en 74 jaar, BelgiŽ, 2016

 

alle gezinnen huishoudens zonder kinderen huishoudens met kinderen
om privacy of veiligheid 8 9 3
vaardigheid ontbreekt 29 29 26
lichamelijke handicap 3 3 1
uitrustingskosten te hoog 25 24 33
verbindingskosten te hoog 20 18 43
internet niet nodig 42 43 32
wil geen internet 5 5 5
elders toegang 11 11 13
geen breedbandinternet in de buurt waar het huishouden woont 1 1 1
om andere redenen 11 12 7

bron: Statbel (Algemene Directie Statistiek - Statistics Belgium), ICT gebruik in huishoudens

 

Tabel 12j: Percentage van de bevolking dat geen middelen heeft om over een pc te beschikken, onder en boven de armoedegrens, BelgiŽ, 2011-2016

  2011 2012 2013 2014 2015 2016
onder de armoedegrens 12,1 9,0 9,9 8,8 9,9 12,5
boven de armoedegrens 2,2 1,4 1,3 1,1 1,5 1,2
totaal 3,7 2,6 2,6 2,3 2,7 3,0

bron: Eurostat, EU-SILC

 

Tabel 12k: Percentage huishoudens dat thuis geen internetconnectie heeft omwille van te hoge verbindingskosten (telefoon, enz.), naar inkomensniveau, BelgiŽ, 2011-2016

  2011 2012 2013 2014 2015 2016
eerste kwartiel 13 14 11 10 10 11
tweede kwartiel 6 6 5 5 3 3
derde kwartiel 3 3 2 2 2 1
vierde kwartiel 1 1 1 0(n) 0(n) 0(n)

(n) niet significant
bron:
Eurostat, Statistieken over de informatiemaatschappij

 

Tabel 12l: Percentage huishoudens dat thuis geen internetconnectie heeft omwille van te hoge uitrustingskosten, naar inkomensniveau, BelgiŽ, 2011-2016

  2011 2012 2013 2014 2015 2016
eerste kwartiel 16 19 16 14 15 11
tweede kwartiel 7 7 6 5 5 5
derde kwartiel 2 2 2 2 2 2
vierde kwartiel 0(n) 1 1 1 0(n) 0(n)

(n) niet significant
bron:
Eurostat, Statistieken over de informatiemaatschappij



Laatste aanpassing: 26/10/2017