17 oktober
Internationale dag voor de uitroeiing van armoede
Historische context
17 oktober werd in 1992 door de VN uitgeroepen tot ‘Internationale dag voor de uitroeiing van armoede’. Deze datum verwijst naar de bijeenkomst op 17 oktober 1987 op het Parvis des Droits de l’Homme in Parijs, waar een gedenksteen werd onthuld ter nagedachtenis aan de slachtoffers van honger, uitsluiting en geweld.
Elk jaar komen mensen over de hele wereld in actie om armoede te bestrijden en de grondrechten te verdedigen.
Het thema van 2026
Samen voor vrede en mensenrechten – De aarde bewonen
We stellen het al enige tijd vast: mensen in armoede ondervinden meer dan anderen de gevolgen van de klimaatverandering (overstromingen, luchtvervuiling, hittegolven enzovoort) en van energiecrisissen, die gepaard gaan met steeds hogere facturen. Tegelijkertijd hebben zij minder middelen en mogelijkheden om met energie- en waterbesparende maatregelen de kwaliteit van hun woning structureel te verbeteren (dakisolatie, de installatie van een duurzaam verwarmings- of koelsysteem, zonnepanelen, de aankoop van energiezuinige toestellen enzovoort). Gezinnen met een laag inkomen en huurders hebben vaak niet de middelen om renovatiewerken voor te financieren, zijn geen eigenaar van hun woning en ondervinden meer moeilijkheden om toegang te krijgen tot bestaande steunmaatregelen en premies.
Het is dan ook essentieel om met de nodige budgetten fors te investeren in steunmaatregelen voor gezinnen en huurders met een laag inkomen. Zo kunnen hun energie- en waterfacturen betaalbaar blijven en kunnen zij beter het hoofd bieden aan de gevolgen van de klimaatverandering. Gebeurt dat niet, dan dreigen deze mensen, zoals recente crisissen hebben aangetoond, dubbel te worden getroffen: enerzijds worden zij sterker blootgesteld aan de gevolgen van de klimaatverandering, zoals hittegolven en overstromingen, en anderzijds worden zij geconfronteerd met hoge energie- en waterkosten, terwijl zij niet over de middelen beschikken om aan steeds ambitieuzere eisen op het vlak van energieprestaties te voldoen.
Om niemand achter te laten en iedereen in staat te stellen in waardige omstandigheden op aarde te leven, bevelen wij de overheden onder meer aan te investeren in de bouw en renovatie van betaalbare en duurzame woningen, zowel in de publieke als in de private sector. Daarnaast bevelen wij aan te investeren in begeleiding en ondersteuning van gezinnen en huurders met een laag inkomen bij het besparen van energie en water.
Wie zijn de drijvende krachten achter de mobilisatie in België?
De netwerken armoedebestrijding
Naar aanleiding van 17 oktober organiseren de netwerken tegen armoede en de verenigingen die er lid van zijn talrijke acties in heel België.
Wij nodigen u uit om de programma’s en activiteitenkalenders van de verschillende betrokken netwerken rechtstreeks te raadplegen.
België
BAPN
Nationaal netwerk dat regionale netwerken samenbrengt om gemeenschappelijke eisen te formuleren en de zichtbaarheid van de acties te vergroten.
Vlaanderen
Netwerk tegen Armoede
Vlaams netwerk dat verenigingen waar armen het woord nemen samenbrengt.
Wallonië
Réseau wallon de lutte contre la pauvreté (RWLP)
Het RWLP is actief in Wallonië, ondersteunt mensen in armoede en coördineert tal van lokale initiatieven.
Brussel
Front Rendre Visible l’Invisible / Brussels Platform Armoede
In Brussel brengt het Front Rendre Visible l’Invisible mensen in armoede, burgers en verenigingen samen voor de actiedag van 17 oktober, onder meer in samenwerking met het Brussels Platform Armoede.
De organisaties en verenigingen
Dit jaar hebben we ervoor gekozen volgende organisaties en verenigingen in de kijker te zetten die zich inzetten voor de actiedag van 17 oktober en er actief aan bijdragen.
SAAMO
In Antwerpen nodigt SAAMO u uit voor een dag vol ontmoetingen, getuigenissen en workshops om met een andere blik naar armoede en ongelijkheid te kijken.
ATD Vierde Wereld
Van La Louvière tot Namen, via Gent, Oostende, Turnhout en Willebroek: ATD Vierde Wereld komt op 17 oktober in heel België in actie. Ontdek welke acties bij u in de buurt worden georganiseerd.
Mouvement Luttes Solidarités Travail – LST
Kom naar LST in Namen voor een dag vol uitwisseling, toespraken en actie tegen armoede.
Beweging van Mensen met een Laag Inkomen en Kinderen (BMLIK)
In Gent roept BMLIK burgers, verenigingen en scholen op om in actie te komen tegen armoede. Op het programma staan bewustmakingsacties, een burgermars en een bijeenkomst bij het monument voor de mensenrechten.
Wie meer wil weten
- Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting. Duurzaamheid en armoede. Een bijdrage aan politiek debat en politieke actie. Tweejaarlijks verslag 2018-2019, Brussel, december 2019.
- Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting. Solidariteit en armoede. Een bijdrage aan politiek debat en politieke actie. Tweejaarlijks verslag 2020-2021, Brussel, december 2021.
- Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting. Colloquium ‘Armoede en rechtvaardige transitie’, Brussel, juni 2023.
- Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting, FIRM, Unia, Myria, Kinderrechtencommissariaat en Délégué général aux droits de l’enfant. Advies ‘Rechtvaardige transitie en mensenrechten’, Brussel, oktober 2023.
- Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting. Advies ‘Rechtvaardige transitie en armoede’ – Bijdrage voor de Conferentie voor een rechtvaardige transitie in België, Brussel, oktober 2023.
- Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting. Duurzaam wonen: ondersteuning van huishoudens en huurders met een laag inkomen, Brussel, juni 2024.
- Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting en FOD Volksgezondheid. Seminarie ‘Communicatie rond adaptatie aan klimaatverandering’, Brussel, 26 november 2024.
- Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting en Federale Raad voor Duurzame Ontwikkeling. De bus komt zo, of toch niet? Een conferentie over mobiliteitsarmoede, Brussel, juni 2025.
Wie wil meedenken
Spreken deze uitdagingen u aan? Neem deel aan de conferentie ‘Warm en koel genoeg, voor iedereen’, die op 19 november 2026 wordt georganiseerd door het interfederaal Steunpunt tot bestrijding van armoede en de Federale Raad voor Duurzame Ontwikkeling, om van gedachten te wisselen over de uitdagingen rond thermisch comfort en een transitie to leave no one behind.