Raad van State, arrest van 14 november 2025, nr. 264.828
Bedelen; Bedelreglementen
Raad van State 6 januari 2015, nr. 229.729
Gemeentelijke verordening
Hof van Beroep Brussel 26 mei 2010
Bedelarij met kinderen
Arbeidsrechtbank Brussel 15 juni 2006
Inkomsten uit bedelarij
Europees Hof voor de Rechten van de Mens, arrest van 10 juni 2025, nr. 458116, B.T.
& B.K.CS. Hongarije
Artikel 8 EVRM (bescherming van het gezinsleven); Plaatsing van kinderen; Maatschappelijke ondersteuning
Hof van beroep Brussel (2e kamer F burgerzaken), 30 november 2023
Art. 2 EVRM (recht op leven); Art. 8 EVRM (eerbiediging van het privé- en familieleven); Buitencontractueleaansprakelijkheid; Schending van mensenrechten; Klimaatverandering; Collectief belang ; Scheiding der machten
Europees Hof voor de Rechten van de Mens 12 januari 2023, nr. 27700/15, Kilic/Oostenrijk
Art. 8 EVRM [recht op respect voor privé- en familieleven]; Plaatsing van kinderen ; Culturele, linguïstische en religieuze roots
Europees Hof voor de Rechten van de Mens 10 maart 2020, nr. 24816/14 en 25140/14, Hudorovič e.a./Slovenië
Art. 8 EVRM [recht op respect voor privé- en familieleven]; Toegang tot drinkbaar water en sanitaire voorzieningen; Roma
Europees Hof voor de Rechten van de Mens 1 april 2021, nr. 70896/17, A.I./Italië
(Art. 8 EVRM [recht op respect voor privé- en familieleven]; Plaatsing van kinderen
Grondwettelijk Hof 28 februari 2019, nr. 36/2019
Plaatsing van kinderen; Hoger belang van het kind; Behoud van de band tussen ouders en kind
Europees Hof voor de Rechten van de Mens 9 april 2019, nr. 72931/10, V.D. e.a./Rusland
Pleeggezin, Plaatsing van kinderen, Art. 8 EVRM [recht op respect voor privé- en familieleven]
Europees Hof voor de Rechten van de Mens 24 januari 2018, nr. 45959/11, Achim/Roemenië
Plaatsing van kinderen, behoud van de band, Art. 8 EVRM [recht op respect voor privé- en familieleven]
Gerechtshof Den Haag 9 oktober 2018, C/09/456689/HA ZA 13-1396
Klimaatverandering; Collectieve vordering
Europees Hof voor de Rechten van de Mens 22 juni 2017, nr. 37931/15, Barnea en Caldararu / Italië
Art. 8 EVRM [recht op respect voor privé- en familieleven]; Plaatsing van kinderen; Adoptie
Europees Hof voor de Rechten van de Mens 16 februari 2016, nr. 72850/14, Soares de Melo / Portugal
Art. 8 EVRM [recht op respect voor privé- en familieleven]; Plaatsing van kinderen; Verval van ouderlijk gezag
Hof van Justitie (2e k.) 9 juli 2015, nr. C-153/14, ECLI:EU:C:2015:453, K en A
Gezinshereniging; Integratievoorwaarden; Inburgeringsexamen
Europees Hof voor de Rechten van de Mens 16 juli 2015, nr. 9056/14, Akinnibosun/Italië
Plaatsing van kinderen; Art. 8 EVRM [recht op respect voor privé- en familieleven]
Europees Hof voor de Rechten van de Mens 21 januari 2014, nr. 33773/11, Zhou/Italië
Plaatsing van kinderen; Adoptie; Art. 8 EVRM [recht op respect voor privé- en familieleven]
Arbeidsrechtbank Antwerpen 9 januari 2014
Plaatsing van kinderen; Onwettig verblijf
Europees Hof voor de Rechten van de Mens 16 februari 2012, nr. 9089/04, Kontsevych/Oekraïne
Uithuiszetting; Niet-uitvoering van rechterlijke beslissingen; Art. 8 EVRM [recht op respect voor privé- en familieleven]
Grondwettelijk Hof 5 mei 2011, nr. 62/2011
Plaatsing van kinderen; Forfaitaire kinderbijslag
Europees Hof voor de Rechten van de Mens 18 december 2008, nr. 39948/06, Saviny/Oekraïne
Plaatsing van kinderen; Art. 8 EVRM [recht op respect voor privé- en familieleven]
Europees Hof voor de Rechten van de Mens 26 oktober 2006, nr. 23848/04, Wallová en Walla/Tsjechische Republiek
Art. 8 EVRM [recht op respect voor privé- en familieleven]; Ongeschikte huisvesting; Plaatsing van kinderen
Europees Hof voor de Rechten van de Mens 24 februari 1995, nr. 16424/90, McMichael/Verenigd Koninkrijk
Plaatsing van kinderen; Art. 6 EVRM [recht op een eerlijk proces]; Art. 8 EVRM [recht op respect voor privé- en familieleven]
Europees Hof voor de Rechten van de Mens 7 juli 1989, nr. 10545/83, Gaskin/Verenigd Koninkrijk
Plaatsing van kinderen; Toegang tot het administratief dossier; Art. 8 EVRM [recht op respect voor privé- en familieleven]
Europees Hof voor de Rechten van de Mens 10 maart 2020, nr. 24816/14 en 25140/14, Hudorovič e.a./Slovenië
Art. 8 EVRM [recht op respect voor privé- en familieleven]; Toegang tot drinkbaar water en sanitaire voorzieningen; Roma)
Grondwettelijk Hof 28 februari 2019, nr. 37/2019
Lage-emissiezone; Milieubescherming
Rechtbank van eerste aanleg Namen 5 mei 2015
Vermogen
Rechtbank van eerste aanleg Luik (KG) 6 mei 2014
Vermogen
Energie
Europees Hof voor de Rechten van de Mens 10 maart 2020, nr. 24816/14 en 25140/14, Hudorovič e.a./Slovenië
Art. 8 EVRM [recht op respect voor privé- en familieleven]; Toegang tot drinkbaar water en sanitaire voorzieningen; Roma)
Hof van Cassatie, 8 januari 2015
Factuur; Verjaring
Vredegerecht Kortrijk 10 december 2013
Laattijdige betaling
Rechtbank van eerste aanleg van Hoei, 2 november 2011
Betalingsachterstallen; Budgetmeter
Vredegerecht Ukkel 16 november 2011
Fout van de leverancier; Verrijking zonder oorzaak; Verplichting tot voorzichtigheid van een energieleverancier
Arbrb. Brussel 18 december 2009
Menselijke waardigheid; Collectieve schuldenregeling
Europese Commissie voor de Rechten van de Mens 9 mei 1990, nr. 1464/89, Van Volsem/België, RUDH 1990, p. 390
Afsluiting van elektriciteit; Art. 3 EVRM [onmenselijke of vernederende behandeling]
Water
Vredegerecht van Hamoir 20 november 2014
Schulden; Waterafsluiting
Rechtbank van eerste aanleg van Charleroi, 22 februari 2013
Waterafsluiting; Menselijke waardigheid
Vredegerecht van Hamoir, 16 mei 2013
Schulden; Waterafsluiting
Alternatieve woonvormen
- Europees Hof voor de Rechten van de Mens 17 oktober 2013, nr. 27013/07, Winterstein / Frankrijk (Art. 8 EVRM [recht op respect voor privé- en familieleven]; Proportionaliteit)
- Europees Comité voor de sociale rechten 21 maart 2012, nr. 62/2010, Internationale federatie van mensenrechtenliga’s (FIDH) / België (Woonwagen; Uithuiszetting)
Discriminatie
- Grondwettelijk Hof 26 juni 2008, nr. 93/2008 (Art. 23 Gw. [behoorlijke huisvesting]; Huurwaarborg)
- Grondwettelijk Hof 26 juni 2008, nr. 92/2008 (Art. 23 Gw. [behoorlijke huisvesting]; Schriftelijke huurovereenkomst)
- Rechtbank van eerste aanleg Namen 5 mei 2015 (Vermogen)
- Rechtbank van eerste aanleg Luik (KG) 6 mei 2014 (Vermogen)
Leegstaande gebouwen
- Europees Hof voor de Rechten van de Mens 12 oktober 2010, nr. 23516/08, Cofinfo/Frankrijk (Uithuiszetting; Art. 6 EVRM [recht op een eerlijk proces]; Kraken)
- Rechtbank van eerste aanleg Brussel (Fr.) (KG)11 december 2015 (Recht op wonen; Actie van een vereniging; Vordering tot staking)
Recht op wonen
- Europees Hof voor de Rechten van de Mens 6 november 2017, nr. 43494/09, Garib/Nederland (Art. 2 Protocol nr. 4 EVRM [recht om vrij een woonplaats te kiezen]; Discriminatie op basis van inkomensstatus)
- Europees Hof voor de Rechten van de Mens 9 april 2015, nr. 65829/12, Tchokontio Happi / Frankrijk (Art. 6 EVRM [recht op een eerlijk proces]; Begrip eigendom)
- Grondwettelijk Hof 10 juli 2008, nr. 101/2008 (Art. 23 G.W. [standstill]; Sociale huisvesting; Taalkennis)
Huurprijsomkadering
- Vredegerecht Sint-Gillis, 15 januari 2019 (Woninghuurovereenkomst; Buitensporige huurprijs; Rooster van indicatieve huurprijzen) new
Thuislozen
- Arbeidshof Gent 8 januari 2024, nr. 2023/AG/127
- Europees Comité voor de sociale rechten 25 oktober 2013 en 2 juli 2014, nr. 86/2012, Europese Federatie van Nationale Organisaties die werken met daklozen (FEANTSA) / Nederland (Recht op wonen; Lokale verankering)
- Arbeidsrechtbank Brussel (Nl.) (KG) 25 mei 2009 (Art. 3 EVRM [onmenselijke of vernederende behandeling]; Dakloosheid; Opvang illegaal verblijvende vreemdelingen met kinderen)
Uithuiszetting
- Europees Hof voor de Rechten van de Mens 14 maart 2017, nr. 66610/10, Yevgeniy Zakharov/ Rusland (Art. 8 EVRM [recht op respect voor privé- en familieleven]; Woning)
- Europees Hof voor de Rechten van de Mens 29 mei 2012, nr. 42150/09, Bjedov / Kroatië (Art. 8 EVRM [recht op respect voor privé- en familieleven]; Recht op eerbiediging van de woning)
- Raad van State 12 februari 2003, nr. A.130.381/XIII-2845 (Art. 23 Gw. [behoorlijke huisvesting]; Onbewoonbaarverklaring; Uithuiszetting)
- Vredegerecht Ukkel 16 april 2007, nr. 07A284 (Uithuiszetting; Wederhuisvesting; Art. 23 Gw. [behoorlijke huisvesting])
Vordering collectief belang
- Raad van State 18 februari 2013, nr. 222.544 (Sociale huurwoning; Vlaamse Wooncode)
- Europees Hof voor de Rechten van de Mens 11 oktober 2022, nr. 78630/12, Beeler/Zwitserland (Art. 8 EVRM [recht op respect voor privé- en familieleven], Art. 14 EVRM [verbod van discriminatie], Pensioen) new
- Europees Hof voor de Rechten van de Mens 23 april 2002, nr. 56869/00, Larioshina/Rusland (Non take-up; Art. 3 EVRM [onmenselijke of vernederende behandeling])
- Arbeidshof Brussel 11 januari 2011 (Totale kwijtschelding)
- Arbeidshof Luik (X) 30 januari 2009 (Collectieve schuldenregeling; Totale kwijtschelding; Leefloon)
- Arbeidsrechtbank Brugge 13 januari 2014 (Totale kwijtschelding; Budgetstandaard)
- Arbeidsrechtbank Brugge 28 oktober 2013 (Totale kwijtschelding)
- Arbeidsrechtbank Brugge 10 juni 2013 (Totale kwijtschelding; Budgetstandaard)
- Arbeidsrechtbank Brugge 26 maart 2012 (Collectieve schuldenregeling; Bevrijding borg/persoonlijke zekerheidstelling; Budgetstandaard)
- Vredegerecht Antwerpen (IX) 13 maart 2014 (Overdracht van schuldvorderingen; Wet op het consumentenkrediet)
Raad van state, arrest van 23 mei 2025 (nr. 263.398)
Referentieadres; Omzendbrief
Grondwettelijk Hof 20 juli 2023, nr. 8112/2023
Vlaamse sociale bescherming; Art. 23 G.W. [standstill]
Hof van Cassatie 4 oktober 2021
Dringende medische hulp; Samenwoning; Vreemdeling
Grondwettelijk Hof 5 juli 2018, nr. 86/2018
Leefloon; GPMI; Gemeenschapsdienst
EHRM 31 januari 2018, nr. 38775/14, Krajnc/Slovenië
Leefloon; Art. 1 Protocol nr. 1 [bescherming van eigendom]; Verworven rechten; Disability allowance
Arbeidshof Antwerpen 7 juni 2017
Installatiepremie; Woonkwaliteit; OCMW
Arbeidsrechtbank Luik (afd. Marche-en-Famenne) 8 september 2016
Arbeidsongeval; Menselijke waardigheid; OCMW; Gevangenis
Arbeidsrechtbank Gent (afd. Ieper) 19 juni 2015
Equivalent leefloon; Verblijfssubsidie; Bijzondere jeugdzorg
Arbeidsrechtbank Antwerpen 26 juni 2014
Leefloon ; Onderhoudsplicht
Arbeidshof Brussel 26 maart 2014
Dringende medische hulp; Vreemdeling in onwettig verblijf; Herzien Europees Sociaal Handvest; Fout van het OCMW
Hof van Cassatie 14 oktober 2013
Dringende medische hulp; OCMW
Arbeidshof Antwerpen 12 september 2012
Leefloon; Werkbereidheid; Taalkennis
Arbeidsrechtbank Verviers 28 februari 2012
Leefloon; Controle van verblijf; Caravanbewoner
Hof van Beroep Gent 24 juni 2010
Referentieadres; Urgentie
Arbeidshof Brussel 25 juni 2009
Referentieadres; Gewone verblijfplaats
Arbeidshof Luik 17 december 2008
Toegang tot internet; Menselijke waardigheid; Staat van behoefte
Arbeidsrechtbank Gent 6 juni 2008
Leefloon; Werkbereidheid; Geïndividualiseerd project voor maatschappelijke integratie
- Arbeidshof Brussel 13 september 2007 (Informatieplicht; Fout van het kinderbijslagfonds)
- Grondwettelijk Hof 17 juli 2014, nr. 107/2014 (Honorariumsupplementen; Art. 23 G.W. [standstill] )
- Europees Hof voor de Rechten van de Mens 17 juli 2014, nr. 47848/08, Câmpeanu/Roemenië (Handelingsbelang)
- Europees Hof voor de Rechten van de Mens 12 juli 2007, nr. 68490/01, Stankov/Bulgarije (Gerechtskosten; Art. 6 EVRM [recht op een eerlijk proces])
- Europees Hof voor de Rechten van de Mens 12 juni 2007, nr. 50939/99, Bakan/Turkije (Art. 6 EVRM [recht op een eerlijk proces]; Gerechtskosten; Rechtsbijstand)
- Hof van Justitie 28 juli 2016, nr. C-543/14, ECLI:EU:C:2016:605 (Belasting over de toegevoegde waarde (BTW); Bijstand van een advocaat; Recht op een eerlijk proces)
- Grondwettelijk Hof 21 juni 2018, nr. 6596 en 6598 (Rechtsbijstand; Gerechtskosten; Standstill )
- Grondwettelijk Hof 23 februari 2017, nr. 27/2017 (Belasting over de toegevoegde waarde (BTW); Bijstand van een advocaat; Recht op een eerlijk proces)
- Grondwettelijk Hof 10 oktober 2013, nr. 133/2013 (Vordering collectief belang; Discriminatie)
- Correctionele rechtbank Luik, afdeling Hoei, 1 september 2016 (Art. 6 EVRM [recht op een eerlijk proces]; Verzet; Wet Potpourri II)
- Rechtbank van eerste aanleg Brussel (11ek.) 25 januari 2010 (Rechtsplegingsvergoeding; Art. 23 G.W. [standstill])
- Gerechtshof Den Haag 9 oktober 2018, C/09/456689/HA ZA 13-1396 (Klimaatverandering; Collectieve vordering)
- Grondwettelijk Hof, arrest nr. 11/2022 van 3 februari 2022 (Juridische bijstand) new
- Europees Hof voor de Rechten van de Mens 26 april 2016, nr. 48921/13, Cakarevic/Kroatië (Werkloosheidsuitkering, Verrijking zonder oorzaak, Art. 1 Protocol nr. 1 [bescherming van eigendom])
- Grondwettelijk Hof 28 september 2017, nr. 107/2017 (Flexi-job; Art. 23 Gw. (standstill)
- Hof van Cassatie 9 oktober 2017, AR S.16.0084.N (Woningdelen; Samenwoning; Alleenstaand)
- Raad van State 17 november 2015, nr. 232.914 (Vordering collectief belang; Degressiviteit werkloosheidsuitkering)
- Arbeidshof Brussel 2 april 2015 (Samenwoning; Alleenstaand)
- Arbeidsrechtbank Luik (4e k.) 21 juni 2016 (Art. 23 G.W. [standstill]; Inschakelingsuitkering)
- Arbeidsrechtbank Oudenaarde (3e k.) 4 februari 2013 (Samenwoning; Alleenstaand; Werkloosheidsuitkering)